Eerste resultaten Kunst in de Zorg: ‘Van onschatbare waarde’

Eerste resultaten Kunst in de Zorg: ‘Van onschatbare waarde’

07-04-2021

Actieve deelname aan kunstprojecten in de langdurige zorg en ondersteuning biedt deelnemers positiviteit, zingeving en kwalitatieve sociale interacties. Dat blijkt uit de eerste resultaten van het landelijke onderzoek Kunst in de Zorg, waar Vitalis WoonZorg Groep aan deelneemt. Positiviteit uit zich door middel van vrolijk zijn, genieten en ‘beter voelen’. “Bij Vitalis zijn we overtuigd van de meerwaarde van kunst en cultuur in de ouderenzorg. Dit effect kunnen onderbouwen met wetenschappelijk onderzoek is van onschatbare waarde.”

Aan het woord zijn Wendy van Zon en Maaike Mul, coördinatoren kunst en cultuur bij Vitalis. “Vitalis is koploper als het gaat om de inzet van kunst en cultuur in de ouderenzorg. Ruim twintig jaar geleden zijn we als pionier gestart met het thema.” Inmiddels houden vier coördinatoren kunst & cultuur zich dag in, dag uit bezig met dit onderwerp en is het een belangrijk onderdeel van het beleid. “Door mensen uit te dagen en een leven lang te laten leren dragen culturele interventies bij aan zingeving. Deelnemers maken op een andere manier contact wat leidt tot kwalitatief sociale interacties. Bij Vitalis richten we ons op een structureel en duurzaam aanbod, waar je op veel andere plekken ziet dat initiatieven incidenteel zijn en het aanbod versnipperd is. Om het thema in te bedden in de landelijke ouderenzorg, zoals dat bij Vitalis al is gebeurd, helpt een stevige wetenschappelijke basis. Daar werken we aan met dit onderzoek. We zijn blij te kunnen bijdragen met onze kennis en expertise.”

Landelijk onderzoeksprogramma

De volledige onderzoeksresultaten volgen naar verwachting rond de zomer van 2021. Nog nooit eerder is er op deze schaal onderzoek gedaan naar het effect van kunst en cultuur in de langdurige (ouderen)zorg. Eén van de vragen die centraal staat in het onderzoek is: wat is de waarde van actieve kunstparticipatie voor senioren? Aan de hand van een groot aantal kunstinitiatieven, waaronder meerdere projecten van Vitalis, worden de effecten daarvan op ouderen in kaart gebracht. Vanuit een breed perspectief en vanuit mogelijkheden (positieve gezondheid) wordt gekeken naar ouderen. Niet alleen het medische, maar ook aspecten als zingeving, eigen regie en kracht spelen een grote rol. Het onderzoek is onderdeel van het landelijke onderzoeksprogramma ‘Kunst en cultuur in de langdurige zorg’ van ZonMw samen met het fonds voor ouderen Stichting RCOAK, Fonds Sluyterman van Loo, de ministeries Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

Een aantal van de deelnemende projecten zijn gevisualiseerd in:

Meerwaarde ouderen én zorgmedewerkers

Wendy: “De ambitie van het landelijke zorgprogramma is groot, ze willen dat kunst en cultuur over vijf jaar geborgd is binnen de langdurige zorg en ondersteuning. Het is dus belangrijk dat iedereen in de zorg de meerwaarde voor ouderen gaat zien en begrijpen, maar ook wat het kan bijdragen aan het werkplezier in de zorg.”  

"Deze bijzondere ervaring neem ik voor altijd mee in mijn werk.”- Ina, zorgmedewerker

“Blij dat ik iets kan doen, dat ik betekenis heb.” - Thea, bewoner

Onze visie op kunst en cultuur

Maaike: “Kunst en cultuur zorgen voor zingeving, betekenisvol contact, sociaal maatschappelijke participatie, mentaal welbevinden (vitamines voor de geest) en verbetering van lichaamsfuncties. Kunst en cultuur als medicijn, enerzijds preventief ter voorkoming van klachten (denk hierbij aan het voorkomen van een depressie of het verminderen van lichamelijke achteruitgang), anderzijds ter vermindering van bestaande medicatie (positiviteit en afleiding kan leiden tot minder medicijngebruik).”

Benieuwd naar onze kunst en cultuurprojecten? Bekijk onze vitalis.samenuitagenda.nl

Meer informatie over het onderzoek is te vinden via deze website.

De waarde voor senioren van actieve kunstparticipatie. Bevindingen van Sensemaker®. Onderzoekers: Groot, B., Kock, L., Liu, Y., Lindenberg, J., Teunissen, T., Dedding, C., Menderink, J., Lengams, Y. & Abma, T. (2021).

Foto: © Bea Straver

Terug naar het nieuwsoverzicht